Ο άνθρωπος πίσω από τον θρύλο δεκαετίες μετά τον πρόωρο και ξαφνικό θάνατό του το 1973, το όνομα του *Bruce Lee* εξακολουθεί να προκαλεί δέος, αλλά και έντονες συζητήσεις. Από τη μία πλευρά, στέκεται ως μια σχεδόν μυθική φιγούρα, ένας υπερήρωας που «έκοβε» τους αντιπάλους του στα δύο με μια κίνηση.
Από την άλλη, υπάρχει ο υγιής σκεπτικισμός: «Ήταν όντως τόσο καλός μαχητής, ή μήπως ήταν απλώς ένας εξαιρετικός ηθοποιός και χορογράφος που εκμεταλλεύτηκε το κενό της εποχής;» Η απάντηση δεν βρίσκεται στα άκρα. Ο Bruce Lee δεν ήταν ο αήττητος «ημίθεος» των ταινιών, αλλά σίγουρα δεν ήταν ούτε απάτη.
Ήταν ένα πρωτοποριακό φαινόμενο, ένας άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στην αποκωδικοποίηση της ανθρώπινης βίας και κίνησης, αφήνοντας μια κληρονομιά που επηρεάζει μέχρι και σήμερα τα κορυφαία ρινγκ του πλανήτη.
Η παγίδα της εποχής: Γιατί δεν υπάρχουν αγώνες ρινγκ; Το πιο συχνό επιχείρημα όσων αμφισβητούν τον Bruce Lee είναι η απουσία επίσημων αγώνων ή τίτλων σε σύγχρονα τουρνουά επαφής. Εδώ πρέπει να βάλουμε τα πράγματα σε ιστορική προοπτική: τη δεκαετία του 1960 και του 1970 *δεν υπήρχε το UFC*, ούτε τα Mixed Martial Arts (MMA) όπως τα γνωρίζουμε σήμερα.
Τα μαχητικά αθλήματα ήταν αυστηρά χωρισμένα σε κατηγορίες (παραδοσιακό καράτε, τζούντο, πυγμαχία, τάε κβον ντο), με τους δικούς τους κλειστούς κανόνες. Ο Bruce Lee δεν ενδιαφερόταν να κερδίσει τρόπαια σε περιορισμένα στυλ. Είχε καταλάβει κάτι που οι περισσότεροι αρνούνταν να αποδεχτούν: *σε μια αληθινή μάχη δρόμου ή επιβίωσης, δεν υπάρχουν κανόνες ούτε κατηγορίες βάρους.
Το επιστημονικό του υπόβαθρο: Δεν ήταν μόνο γροθιές Αν κάποιος μελετήσει τις σημειώσεις και τα γραπτά του (όπως το βιβλίο Tao of Jeet Kune Do), θα καταλάβει γρήγορα ότι ο Lee προσέγγιζε τις πολεμικές τέχνες σαν φυσικός επιστήμονας.
Η μηχανική του σώματος: Ανέλυσε τη μεταφορά βάρους, τις γωνίες επίθεσης, τη φυσιολογία των μυών και την ταχύτητα αντίδρασης.
Η φιλοσοφία του Jeet Kune Do: Απέρριψε τα άκαμπτα και «παραδοσιακά» στυλ Kung Fu, θεωρώντας τα ανεπαρκή. Δημιούργησε μια υβριδική προσέγγιση, παίρνοντας τα καλύτερα στοιχεία από την πυγμαχία, την πάλη, την ξιφασκία και το Wing Chun.
Τα αποδεδειγμένα επιτεύγματα: Πριν γίνει αστέρας του κινηματογράφου, είχε καταγεγραμμένες επιτυχίες, όπως τη νίκη του στο Hong Kong Schools Boxing Tournament το 1958 απέναντι στον Βρετανό πρωταθλητή Gary Elms.
Παράλληλα, οι επιδείξεις του –όπως η περίφημη γροθιά του “ενός εκατοστού” (1-inch punch) και οι κάμψεις μόνο με τους αντίχειρες– άφηναν άφωνους τους επιστήμονες και τους αθλητές της εποχής.
Τι λένε οι άνθρωποι που έζησαν μαζί του; Η αληθινή αξία ενός μαχητή δεν κρίνεται από το μάρκετινγκ των ταινιών του, αλλά από το τι λένε οι κορυφαίοι ομόλογοί του όταν κλείνουν οι κάμερες.
1. Η μαρτυρία του Chuck Norris (Τσακ Νόρις) Ο θρυλικός Τσακ Νόρις, ο οποίος υπήρξε εν ενεργεία Παγκόσμιος Πρωταθλητής στο Καράτε και συνεργάτης του Lee στη θρυλική σκηνή μάχης στο Κολοσσαίο («Ο Δρόμος του Δράκου»), έχει μιλήσει ανοιχτά για το ποιος ήταν πραγματικά ο φίλος του. Όταν ο Lee του τηλεφώνησε για να παίξει τον «κακό» στην ταινία, ο Νόρις τον ρώτησε χαριτολογώντας ποιος θα κερδίσει στο σενάριο. Η απάντηση του Lee ήταν αποστομωτική:
«Όχι, δεν θέλω απλώς να νικήσω τον παγκόσμιο πρωταθλητή. Θέλω να τον σκοτώσω στην οθόνη!»
Όταν μάλιστα ρωτήθηκε επανειλημμένα τι θα γινόταν σε μια πραγματική, ανεξέλεγκτη μάχη εκτός κινηματογράφου, ο Τσακ Νόρις ήταν απόλυτος:
«Ο Bruce [Lee] φυσικά, κανείς δεν μπορεί να τον νικήσει».*
2. Η μαρτυρία του Kareem Abdul-Jabbar (Καρίμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ) Ο θρυλικός κολοσσός του NBA και μαχητής, Καρίμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ, υπήρξε μαθητής και συμπρωταγωνιστής του στο Game of Death. Ο Abdul-Jabbar έχει τονίσει πόσο μπροστά από την εποχή του ήταν ο Lee:
«Ο Bruce με δίδαξε τη πειθαρχία και την πνευματικότητα των πολεμικών τεχνών. Ήταν τόσο μπροστά από την εποχή του. Με βοήθησε απίστευτα στη σωματική μου κατάσταση και με προστάτεψε από τραυματισμούς σε όλη μου την καριέρα στο μπάσκετ».
Συμπέρασμα: Φαινόμενο ή Απάτη; Ο Bruce Lee δεν ήταν ένας άτρωτος υπερήρωας, ούτε έβγαλε το ψωμί του κερδίζοντας κλουβιά του UFC. Ήταν όμως ένας πρωτοπόρος, ένας οραματιστής και ένας εξαιρετικά ικανός μαχητής που έβαλε τα θεμέλια για ό,τι βλέπουμε σήμερα στα σύγχρονα μαχητικά σπορ.
Η μεγαλύτερη απόδειξη της αξίας του δεν είναι οι ταινίες του, αλλά η επίσημη παραδοχή από ανθρώπους του μεγέθους του Τσακ Νόρις και του Καρίμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ: ο Bruce Lee ήταν πραγματικός, και η επιρροή του άλλαξε για πάντα τον τρόπο που ο πλανήτης αντιλαμβάνεται τις πολεμικές τέχνες.
